Wszawica szerzy się przede wszystkim w dużych skupiskach, w których trudno jest zachować dystans, jak żłobki, przedszkola i szkoły. Wszy na głowie to dla wielu wstydliwy problem, natomiast szczególną uwagę należy tutaj zwrócić na aspekt zdrowotny. Warto odpowiedzieć sobie na pytanie, czy wszy przenoszą choroby? Po szczegóły zapraszamy do naszego artykułu.

Wszawica – choroba wywołana przez wszy

Podstawową chorobą będącą konsekwencją „złapania” wszy, jest oczywiście wszawica. Mówimy tutaj o chorobie pasożytniczej wywołanej przez niewielkie owady żyjące na owłosionej skórze głowy człowieka.

Wszy nie posiadają typowych dla owadów skrzydeł, mają natomiast trzy pary czepnych nóg przystosowanych do mocnego uchwytu włosa. Wszy żywią się wyłącznie ludzką krwią, pobieraną przy pomocy aparatu gębowego typu kłująco-ssącego.

Wszawica nie jest chorobą bezpośrednio zagrażającą zdrowiu i życiu człowieka. Ma jednak bardzo nieprzyjemne objawy występujące po około 10-14 dniach od zakażenia – mowa przede wszystkim o świądzie. Usilne drapanie skóry głowy czy karku, a nawet twarzy, może w krótkim czasie spowodować powstanie mikro ran, które stanowią otwartą drogę do organizmu dla różnego rodzaju drobnoustrojów chorobotwórczych.

To warto wiedzieć
Wszawica może być również pośrednią przyczyną miejscowego łysienia (na skutek ciągłego pocierania włosów na głowie).

Więcej o objawach wszawicy czytaj też w osobnym artykule na naszej stronie.

Dawne choroby przenoszone przez wszy

Specyfika pasożytowania wszy na ludzkim organizmie (wysysanie krwi) stwarza idealne warunki do przenoszenia różnych drobnoustrojów przez te owady. Dawniej, jeszcze w pierwszej połowie XX wieku, wszy były jedną z głównych przyczyn rozprzestrzeniania się patogenów bardzo groźnych chorób zakaźnych, takich jak:

• Dur powrotny;
• Tyfus plamisty;
• Dżuma;
• Gorączka okopowa;
• Gorączka guzkowa;

Patogeny wywołujące te choroby były przenoszone nie tylko z żywiciela na żywiciela, ale obecne również w odchodach wszy (tzw. riketsje), nie zagrażając samemu pasożytowi, natomiast stanowiąc poważne ryzyko dla człowieka.

Obecnie wymienione choroby zostały praktycznie wyeliminowane (głównie dzięki szczepieniom), przynajmniej w cywilizowanych, rozwiniętych gospodarczo krajach – w tym w Polsce. Wciąż jednak stwierdza się ich przypadki m.in. w państwach afrykańskich, w których wszawica nadal stanowi bardzo poważny problem natury zdrowotnej.

Nie należy lekceważyć wszawicy!

Pomimo faktu, iż na naszym kontynencie wszy praktycznie nie przenoszą już groźnych chorób zakaźnych, nie powinno się przechodzić obojętnie nad problemem wszawicy. Ta choroba pasożytnicza, uznawana za jedną z najstarszych w historii ludzkości, wciąż towarzyszy i będzie towarzyszyć człowiekowi.

Wszawica jest bardzo nieprzyjemną przypadłością, której na szczęście można skutecznie zapobiegać. Oto podstawowe zasady profilaktyki wszawicy:

• Związujemy dziecku dłuższe włosy do przedszkola/żłobka;
• Uczulamy dziecko na to, aby nie korzystało z cudzych przyborów higienicznych, szczotek, grzebyków, nie pożyczało czapek, szalików, spinek, gumek etc.;
• Regularnie przeprowadzamy przegląd głowy dziecka uczęszczającego do placówki oświatowo-wychowawczej;
• Staramy się nie dotykać głową powierzchni w miejscach publicznych, np. oparcia fotela w autobusie;
• Stosujemy preparaty chroniące przed wszawicą jak Pipi Nitolic prevent plus;

Więcej o podstawowych zasadach profilaktyki wszawicy przeczytasz w osobnym artykule na naszej stronie.

Leczenie wszawicy

Dziś wszawica nie stanowi już takiego problemu jak jeszcze 30-40 lat temu. Wynika to z jednej strony z wyeliminowania chorób przenoszonych przez wszy, a z drugiej z łatwej dostępności skutecznych metod leczenia wszawicy.

W przypadku stwierdzenia obecności wszy na głowie dziecka czy innego z domowników, należy od razu wdrożyć leczenie, sięgając po odpowiedni preparat na wszy. Takim środkiem jest Pipi Nitolic spray, dostępny również w rodzinnym zestawie Pipi Nitolic leczenia i ochrona (wraz z preparatem Pipi Nitolic prevent plus).

Pipi Nitolic spray eliminuje wszy i gnidy już po pierwszej aplikacji. Nie zawiera środków owadobójczych, jest więc bezpieczny dla dzieci. Środek wykorzystuje technologię O-effect, pokrywając powierzchnię włosów i odcinając pasożytom dostęp powietrza.

Podsumowując: choć w Polsce i w innych rozwiniętych krajach świata wszy nie przenoszą już groźnych chorób zakaźnych, to sama wszawica wciąż stanowi problem zdrowotny, przed którym na szczęście można się zabezpieczyć. Jest to szczególnie ważne w okresie wzmożonej aktywności wszy, czyli od jesieni do późnej wiosny.

Zachęcamy również do lektury innych artykułów na naszej stronie, w których m.in. wyjaśniamy, na czym polega leczenie wszawicy oraz podpowiadamy, jak w łatwy sposób usunąć gnidy.

Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Czy wszy głowowe przenoszą obecnie groźne choroby zakaźne?

W Polsce i w innych krajach rozwiniętych praktycznie nie. Dawne choroby przenoszone przez wszy, takie jak tyfus plamisty czy dur powrotny, zostały niemal całkowicie wyeliminowane dzięki szczepieniom i poprawie warunków życia.

Czym właściwie grozi nieleczona wszawica?

Przede wszystkim uporczywym świądem, bezsennością i rozdrażnieniem. Przy długim drapaniu mogą pojawić się rany, stany zapalne i wtórne zakażenia bakteryjne skóry głowy, a w skrajnych przypadkach miejscowe wyłysienie.

Czy można zarazić się chorobą od ugryzienia wszy?

Samo ukłucie wszy głowowej nie przenosi obecnie poważnych patogenów. Ryzyko dotyczy raczej wtórnych zakażeń bakteryjnych – gdy w rozdrapane ranki przedostają się drobnoustroje obecne na skórze lub paznokciach.

Czy wszy mogą przenosić koronawirusa lub grypę?

Nie. Wirusy układu oddechowego przenoszą się drogą kropelkową i przez kontakt, a nie przez pasożyty żywiące się krwią. Wszawica i choroby wirusowe to dwa zupełnie odrębne problemy zdrowotne.

Czy zwierzęta domowe mogą zarazić nas wszami lub chorobami od wszy?

Nie. Wesz głowowa jest ściśle związana z człowiekiem i nie pasożytuje na psach czy kotach. Zwierzęta domowe miewają własne pasożyty, ale nie przenoszą ich na ludzi w postaci wszawicy.

Kiedy z wszawicą warto udać się do lekarza?

Wtedy, gdy mimo prawidłowej kuracji preparatami bez recepty objawy się utrzymują, na skórze pojawiają się rozległe rany, sączące zmiany lub gorączka. Konsultacja przyda się także u niemowląt i osób z chorobami skóry.