Infolinia: +48 800 153 154

Jak sprawdzić czy dziecko ma wszy?

Opublikowano: 21 sierpnia 2019 | Zaktualizowano: 23 października 2026

Dziecko często drapie się po głowie? Podpowiadamy, jak sprawdzić, czy przyczyną są wszy, na co zwrócić uwagę podczas oglądania włosów i co zrobić, gdy podejrzenia się potwierdzą.

Czujność rodziców powinno obudzić częste drapanie się dziecka po głowie, ponieważ świąd skóry głowy może być objawem wszawicy. Jest on najczęściej spowodowany reakcją alergiczną na ślinę i kał pasożytów. Ugryzienia wszy wywołują pieczenie i swędzenie skóry głowy, wymuszają konieczność ciągłego drapania się i utrudniają koncentrację. Ślady po ugryzieniach wszy mogą stać się źródłem zakażeń bakteryjnych. Jeżeli zauważysz więc, że Twoje dziecko często się drapie po głowie, jak najszybciej sprawdź czy w jego włosach nie pojawili się nieproszeni goście.

Do tego celu użyj grzebienia o gęstych, metalowych ząbkach. Przy dobrym oświetleniu przeczesz włosy pasmo po paśmie, od nasady po same końce. W diagnostyce możesz sobie pomóc używając białej chusteczki, na której łatwiej dostrzeżesz poruszające się wszy, ich larwy oraz gnidy. Wycieraj w nią grzebień po każdym przeczesanym paśmie włosów. Szczególną uwagę zwróć na miejsca za uszami, na czubku głowy i okolicy karku wzdłuż linii włosów.

Wszy ludzkie to bezskrzydłe pasożytnicze owady mierzące około czterech milimetrów. Ich ciało jest owalne, wydłużone, spłaszczone grzbietowo-brzusznie. Wszy nie posiadają skrzydeł typowych dla innych owadów. Poruszają się przy pomocy 3 par odnóży przystosowanych do mocnego uchwytu włosa. Na tułowiu i odwłoku wszy znajdują się przetchlinki prowadzące do ich narządów oddechowych. Aparat gębowy wszy jest typu kłująco-ssącego. Wszy głowowe żywią się wyłącznie ludzką krwią.

Samica wszy żyje około czterdziestu dni i składa ok. trzystu jaj, które przytwierdza do włosów specjalnym „cementowym” spoiwem. Jaja wszy, czyli gnidy mają kolor biało-perłowy. Są bardzo wytrzymałe, potrafią poza skórą głowy przetrwać nawet do dwóch tygodni.

Wszawica jest bardzo powszechną chorobą wśród dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym. Jeśli wykryłeś obecność wszy na głowie swojego dziecka nie wpadaj w panikę. Obecnie pozbycie się problemu jest łatwiejsze niż myślisz.

Wszy potwierdzone. Co dalej?

Gdy na chusteczce pojawiają się ruchome owady, a przy nasadzie włosów widać przyklejone gnidy, sprawa jest właściwie przesądzona. Warto wtedy od razu przejrzeć głowy pozostałych domowników, bo kuracja ma sens tylko wtedy, gdy obejmie wszystkie zarażone osoby w tym samym czasie. Jeśli pojawiają się wątpliwości, czy swędzenie na pewno wynika z obecności pasożytów, pomocne będzie zestawienie, które opisuje typowe objawy wszawicy.

W Polsce preparaty na wszy są dostępne bez recepty, więc zabieg można przeprowadzić jeszcze tego samego dnia. Wielu rodziców wybiera formę szamponu, ponieważ jego aplikacja przypomina zwykłe mycie głowy. Pipi NITOLIC® Szampon to wyrób medyczny o działaniu analogicznym do sprayu z tej samej linii, a różnica dotyczy wyłącznie sposobu użycia. Preparat dokładnie pokrywa wszy i gnidy, blokując im dostęp powietrza do aparatu oddechowego. Mechanizm jest więc fizyczny. Dokładniej opisuje go artykuł o tym, jak skuteczny szampon na wszy pomaga pozbyć się wszawicy u dziecka.

Jak wygląda zabieg szamponem?

Instrukcja nie jest skomplikowana, ale kolejność kroków ma znaczenie:

  • szampon nanosi się na suche włosy, od nasady aż po końce, ze szczególną uwagą za uszami i z tyłu głowy,
  • preparat trzeba starannie wmasować w skórę głowy i włosy,
  • następnie zakłada się czepek ochronny i odczekuje 15 minut,
  • po zdjęciu czepka nanosi się odrobinę wody i rozmasowuje szampon aż do powstania piany,
  • włosy należy dokładnie spłukać, a w razie potrzeby umyć zwykłym szamponem,
  • na koniec włosy wyczesuje się pasmo po paśmie grzebieniem NITOLIC®.

Wyczesane wszy i gnidy usuwa się z grzebienia za pomocą papierowej chusteczki. Ten sam sposób, który ułatwia diagnozę, przydaje się zatem także na końcu zabiegu. W opakowaniu 180 ml znajdują się grzebień oraz dwa czepki. Jedno opakowanie wystarczy na zabieg u 3 osób z długimi włosami, lub 5 z włosami średniej długości, lub 9 z krótką fryzurą.

Czy wiesz, że…

…gnidy zgniatane palcami po zabiegu potrafią cicho „strzelać”? To efekt odwodnienia jaj w trakcie kuracji. Najlepszym potwierdzeniem skuteczności pozostaje jednak kontrola: po 7-10 dniach warto ponownie przeczesać włosy gęstym grzebieniem i obejrzeć skórę głowy. W razie potrzeby zabieg się powtarza. Kryteria, według których można ocenić, kiedy wszawica jest wyleczona, zebrano w osobnym poradniku.

Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Jak często sprawdzać głowę dziecka?

Gdy w szkole lub przedszkolu pojawia się wszawica, przynajmniej raz w tygodniu. Wystarczą gęsty grzebień, dobre światło i biała chusteczka. Regularna kontrola pozwala wychwycić problem, zanim pasożyty zdążą się namnożyć.

Jak odróżnić gnidę od łupieżu?

Łupież łatwo zsunąć z włosa albo strząsnąć. Gnida jest mocno przyklejona do włosa, zwykle blisko skóry głowy, i nie daje się zdmuchnąć. Ma owalny kształt i biało-perłowy kolor.

Od jakiego wieku można stosować Pipi NITOLIC® Szampon?

Wyrób jest przeznaczony dla dzieci, które ukończyły 2 rok życia. Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny przed użyciem skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Czy swędzenie po zabiegu oznacza, że wszy wciąż są na głowie?

Niekoniecznie. Świąd bywa reakcją na ślinę pasożytów i może utrzymywać się jeszcze kilka dni. O wyniku kuracji przesądza kontrolne przeczesanie włosów, a nie samo swędzenie.

Czy po kuracji dziecko może wrócić do szkoły lub przedszkola?

Tak. Aby ograniczyć ryzyko ponownego zarażenia, warto sięgnąć po produkty z linii prevent, które działają profilaktycznie i chronią przed wszawicą.